silez + ukuk

[Ο Ιούλιος Καίσαρ] όσο κι αν δεν το έκρυβε πως οι στίχοι του [Βαλέριου Κάτουλλου] για τον Μαμμούρα είχαν αποτελέσει και για τον ίδιον ανεξίτηλο στίγμα, τον κάλεσε σε γεύμα την ίδια μέρα που εκείνος του ζήτησε συγγνώμη, και έκτοτε εξακολούθησε, όπως και πριν, τις φιλικές του σχέσεις με τον πατέρα του.

Σουητώνιος, ο αποθεωμένος Ιούλιος, μετάφραση Νίκου Πετρόχειλου, ΜΙΕΤ, 1997

Σημείωση Πετρόχειλουο: Ο Μαμμούρας από τις Φορμίες ήταν προϊστάμενος των τεκτόνων στην περίοδο της παντοδυναμίας του Καίσαρα. Με την εύνοια του Καίσαρα συγκέντρωσε τεράστιο πλούτο και συμπεριφερόταν με απαράδεκτη αλαζονεία. Ο ποιητής Κάτουλλος, έχοντας προσωπικούς λόγους να τον αντιπαθεί, του επιτίθεται με δριμύτητα στα ποιήματά του […] και αναφέρεται στις ερωτικές του σχέσεις με τον Καίσαρα.

Μην απορείς που ούτε μια γυναίκα δεν γουστάρει,
Ρούφε, τα τρυφερά της σκέλη να σου ανοίξει,
όσο κι αν προσπαθείς με ακριβά φουστάνια να τη ρίξεις
ή με δωράκια διαφανούλικα πετράδια.
Φήμη κακή χαλάστρα σου τα κάνει. Και να τι λέει:
στις βαθουλές μασχάλες σου εδρεύει απαίσιος τράγος!
Αυτόν φοβούνται, όχι άδικα, γιατί είναι ένα κτήνος
πανάσχημο κι οι ομορφονιές μαζί του δεν πλαγιάζουν!
Λοιπόν, ή την απαίσια μάστιγα ξεπάστρεψε της μύτης
ή πάψε να απορείς που όλες σε αποφεύγουν.

Ποίημα [69] του Gaius Valerius Catullus, μετάφραση Λ. Τρομάρα

σχόλιο Τρομάρα: “δεν αφορά τόσο την ‘προσωπική υγιεινή’, όπως πιστεύει ο Thomson, αλλά την ars amatoria του Ρούφου.”

Ταβέρνα πρόστυχη κι σεις πορνοθαμώνες,
στον αριθμό εννιά του δρόμου των Διδύμων,
σαν τι νομίζετε, πως μόνο εσείς έχετε ψωλή;
ή μονοπώλιο το ‘χετε την κάθε μια γυναίκα
να την πηδάτε εσείς κι οι άλλοι να ‘ναι κότσοι;
Τι λέτε, πως δεν τολμώ, έτσι που στην αράδα
εκατό-διακόσιοι αράζετε χαλβάδες, όλους μεμιάς
να σας τον δώσω στο στόμα καρεκλάτους;
Κι όμως να το πιστεύετε, γιατί και στο μπορντέλο σας
την πρόσοψή του ολάκερη ψωλές θα ζωγραφίσω.
Η κοπέλα μου που έκανε φτερά από την αγκαλιά μου,
που την αγάπησα όσο δεν θ’ αγαπήσω άλλη,
που μάχες έδωσα γι αυτήν να την κερδίσω,
εκεί θρονιάστηκε· κι εσείς οι ευγενείς λεφτάδες
την έχετε αγκαλιά, εσείς —ντροπή και αίσχος—
όλα τα ανθρωπάρια, του σοκακιού οι γαμιάδες.
Κι εσύ Εγνάτιε, εσύ μες στους μαλλιάδες,
σπανιόλικης κουνέλας παραπαίδι,
νόμισες πως αρχόντεψες με το παχύ σου γένι
και το οδοντοκαθάρισμα με κάτουρα Ιβήρων;

Ποίημα [37] του Gaius Valerius Catullus (~84 πΧ – ~54 πΧ)

Μετάφραση Λεωνίδα Τρομάρα [με μικρή, μπορεί λανθασμένη, τροποποιήση του στίχου 17], από το βιβλίο Κάτουλλος, ο νεωτερικός ποιητής της Ρώμης, university studio press, Θεσσαλονίκη 2001

Σημείωση Λ. Τρομάρα: Η Λεσβία έχει φύγει από την αγκαλιά του Κ. και συχνάζει σε έναν οίκο, όπου συναθροίζεται όλο το καρηκομώον [=με μακριά μαλλιά] επικούρειο contubernium [=μικρός στρατιωτικός σχηματισμός], οι κυνηγοί της ηδονής. Οι ίαμβοι του ποιητή δεν στρέφονται εναντίον της Λεσβίας, αλλά εναντίον όλων αυτών των φιλοσοφούντων επιβητόρων της Ρώμης, τους οποίους και απειλεί ότι θα τους κλείσει δεόντως και ταυτοχρόνως τα στόματα με μία super-irrumatio διαρκείας και ότι θα τους εξευτελίσει ζωγραφίζοντας με “ψωλές” την πρόσοψη του οίκου τους, για να καταλάβει ο κόσμος ότι δεν πρόκειται για κάποια “φιλοσοφική ακαδημία” αλλά για ένα κοινοβιακό πορνείο. […]

Από το πλήθος των εραστών ο Κ. διακρίνει τον Εγνάτιο, και λόγω της ξενικής του καταγωγής και λόγω, ασφαλώς, της ηγετικής του θέσης. […] Ο Κ., μετά τη σύντομη επίθεσή του εδώ […] θα του αφιερώσει έναν ολόκληρο λίβελο […]

[τελευταίος στίχος: Υποτίθεται ότι οι Κελτίβηρες, που κατοικούσαν στο βόρειο μέρος της κεντρικής Ισπανίας, έπλεναν τα δόντια τους και λουζόταν με ούρα]

Η Κοϊντία από πολλούς θεωρείται καλλονή.
Για μένα είναι απλώς ωραία, ψηλή κι ευθυτενής:
αυτά τα δέχομαι, της καλλονής το σύνολο αρνούμαι.
Σώμα πελώριο πού να βρει χάρη και θηλυκότητα!
Μια είναι η καλλονή, σύνολο πανωραίο, η Λεσβία μου,
μοναδική που σύλησε τις γυναικείες χάρες.

Ποίημα [86] του Gaius Valerius Catullus, μετάφραση Λεωνίδα Τρομάρα, 2001

Σχόλιο Λ.Τρομάρα: Η νεωτερική αισθητική ορίζει εδώ σχεδόν προγραμματικά τα κριτήρια περί γυναικείου κάλλους, αντιτιθέμενη προς το κοινώς αποδεκτό ιδανικό της όμορφης, υψηλής γυναίκας […] Συγκριτικά δείγματα αποτελούν η Λεσβία και η Κοϊντία. Η formosa για τους πολλούς Κοϊντία, για τον Κ. είναι απλώς μία γυναίκα με λευκή-ροδαλή επιδερμίδα, πανύψηλη κι ευθυτενής. Εκείνο που της λείπει είναι η venustas και η mica salis, δηλ. η θηλυκότητα και η χάρη και η ελκυστικότητα, χαρακτηριστικά που δεν συμβιβάζονται με ένα σώμα μέγα (corpus magnum). Με άλλα λόγια το νεωτερικό ιδανικό του γυναικείου κάλλους συναρτάται εδώ με ην venustas και το non magnum, το “μη μέγα” (δεν εννοεί βεβαίως το σμικρόν), το οποίο ασφαλώς παραπέμπει στην καλλιμαχική αντιπάθεια προς ότι μέγα (αλλά σε ποιητολογικό επίπεδο). […]

Μα τους θεούς,
στόμα και κώλος του Αιμίλιου στη βρώμα δεν διαφέρουν.
Μήτε το ένα παστρικότερο, μήτε πιο βρώμικος ο άλλος,
μα κάπως καθαρότερος και συμπαθής ο κώλος —
βλέπεις, δεν έχει δόντια. Το στόμα του όμως έχει
δόντια τετράπηχα να βγαίνουν απ τα ούλα
σαν σκελετός κάρου γεμάτου κοπριά
κι από πίσω τους άνοιγμα σαν το μουνί φοράδας
που κατουράει ορθάνοιχτο στο θερινό λιοπύρι.
Αυτός λοιπόν είναι ο γαμιάς που κόβεται για γόης;
Και δεν τον παν στον μυλωνά να κάνει το γαϊδούρι;
Δεν συμφωνείτε πως γυναίκα που θα πήγαινε μαζί του,
θα έγλειφε μετά χαράς και τον χεσμένο πισινό δήμιου αρρωστιάρη;

ποίημα [97] του Gaius Valerius Catullus, 1ος αιώνας π.Χ.

[χάρη στον Georges Le Nonce/facebook // Η μετάφραση είναι στηριγμένη στην μετάφραση του Λεωνίδα Τρομάρα —βοήθησαν και δύο μεταφράσεις στα αγγλικά (*** και ***). Ο τελευταίος στίχος είναι από την πολύ ωραία απόδοση του ποιήματος που έφτιαξε ο Georges Le Nonce. Στη θέση του Αιμίλιου ο Georges τοποθέτησε τον ανεξάρτητο βουλευτή Πάνο Καμμένο]